Şimşek Varken Telefon Kullanılır mı? Edebiyatın Işığıyla İletişimin Fırtınası
Bir edebiyatçının dünyasında her şey bir mecaz, her olay bir anlatıya dönüşür. Kelimelerin gökyüzü vardır; bazen sessiz, bazen yıldırımlarla dolu. Şimşek, yalnızca göğü değil, insanın iç dünyasını da aydınlatan bir metafordur. “Şimşek varken telefon kullanılır mı?” sorusu bu yüzden sadece bir güvenlik uyarısı değil, modern çağın edebi bir imgesidir: iletişimin tehlikesi, bağlantının bedeli, sessizliğin değeri.
Edebiyat, gök gürültüsünün ardından gelen cümle gibidir. Şimşek bir anlık aydınlanma, bir sezgidir; tıpkı bir yazarın ilham ânı gibi. Fakat aynı zamanda, bu ani ışık, insanın en derin yalnızlığını da hatırlatır.
Modern İletişimin Tragedyası: Parlayan Ekranlar, Karanlık Ruhlar
Telefon, çağımızın Prometheus’udur. Tanrılardan çalınan ateşin yerini artık teknoloji almıştır. Şimşek çakarken elimizde tuttuğumuz telefon, hem bilginin hem tehlikenin simgesidir. Bu açıdan bakıldığında, şimşek ile telefon arasında edebi bir kader ortaklığı vardır: ikisi de iletişimi sağlar ama aynı zamanda yakabilir, yıkabilir, yok edebilir.
Mary Shelley’nin Frankenstein’ında yaratığın doğuşu da bir şimşek anına bağlıdır. Elektrik, yaratılışın, yani hikâyenin motorudur. Günümüz insanı da, o yaratığın modern bir versiyonudur: kablolarla, ekranlarla, sinyallerle yaşar. Her bildirim sesi, bir gök gürültüsüdür. Her mesaj, bir çarpışmanın yankısıdır.
Şimşek varken telefon kullanmak, belki de bu yüzden sadece fiziksel bir risk değil, ruhsal bir alegoridir. Çünkü insan, dışarıdaki fırtınadan çok, içindeki iletişim fırtınasının ortasındadır.
Romanlardaki Sessizlik Anları: Fırtına Öncesi Bekleyiş
Edebiyat tarihinde fırtınalar her zaman bir dönüşümün habercisidir. Shakespeare’in Fırtınasında, doğa insanın iktidar oyunlarını tersine çevirir. Balzac’ın karakterleri, toplumsal baskıların gök gürültüsünü kulaklarında duyar. Virginia Woolf’un Deniz Feneri’nde, şimşek değil ama sessizlik, karakterlerin iç dünyasında yankılanır.
O hâlde soru şu: Şimşek çakarken insan konuşmalı mı?
Yoksa tıpkı roman kahramanları gibi, sessizliği seçmek mi gerekir?
Bu sorunun cevabı, belki de yazının doğasında gizlidir. Her yazar bilir ki, kelimelerin gücü ancak sessizlikle anlam kazanır. Şimşek anında konuşmak, doğanın sesine karşı kelime fırlatmaktır. Oysa edebiyat, doğayı dinlemeyi, beklemeyi, gözlemlemeyi öğretir.
Belki de şimşek anında telefon susmalı, ama insanın iç sesi konuşmalıdır.
Edebiyatta Elektrik: İlhamın ve Tehlikenin Akımı
Edebiyat, elektriğin metaforunu sıkça kullanır. Baudelaire’in “modernliğin şimşekleri” dediği şey, ruhun bir anda aydınlanmasıdır. Dostoyevski, epilepsi nöbetlerinden önce yaşadığı “şimşek gibi bir mutluluk” hâlini yazar. O an, hem yaratıcı hem yıkıcıdır.
Bu nedenle şimşek, insanın aklıyla kalbi arasında gidip gelen bir enerjidir.
Telefon ise bu enerjinin modern taşıyıcısıdır — hızlı, kesintisiz, bazen tehlikeli.
Bir şairin kalemiyle yazdığı mektup yavaşça ulaşırken, bir mesaj saniyeler içinde bir hayatı değiştirebilir.
Peki bu hız, edebiyatın derinliğini yok mu eder?
Belki de her şimşek anı, bize yavaşlamayı hatırlatır. Bir romanın satır aralarında dolaşmak, bir bildirim sesine göre çok daha güvenli bir yolculuktur.
İletişimin Fırtınasında İnsan
Şimşek varken telefon kullanılır mı? sorusuna edebi bir yanıt vermek gerekirse: Evet, kullanılabilir ama bedeli olur. Çünkü o an, insan sadece doğanın değil, kendi dilinin de sınavını verir. Fırtına dışarıda değil, parmaklarımızın ucundadır.
Bu bağlamda telefon, edebiyatın modern karakterlerinden biridir: yalnız, bağımlı, sürekli iletişim hâlinde ama derin bir sessizliğin içinde.
Edebiyat, bu çelişkiyi anlamanın aracıdır. Her şimşek, her bildirim, her sessizlik, insanın kendi hikâyesini yeniden yazma fırsatıdır.
Sonuç: Fırtınayı Dinle, Hikâyeyi Yaz
Şimşek, doğanın ilhamıdır; telefon, insanın çağrısı. İkisi bir araya geldiğinde, gökyüzüyle ruh arasında görünmez bir köprü kurulur. Fakat bu köprüde dikkatli yürümek gerekir. Çünkü her bağlantı, bir kırılma ihtimalini taşır.
Şimşek varken telefon kullanmak belki de modern insanın edebi kaderidir — hem riskli hem büyüleyici, hem tehlikeli hem anlam dolu.
Okur, şimdi senin sıran: Senin için şimşek neyi aydınlatır?
Bir korkuyu mu, bir anıyı mı, yoksa söylenmemiş bir cümleyi mi?
Yorumlarda paylaş, çünkü her hikâye, başka bir şimşeğin ışığında yeniden yazılır.